Państwowe Zakłady Inżynierii (PZInż)

Adres : ul. Terespolska 34/36 (obecnie ul. Chodakowska)Warszawa  POLSKA

Data założenia : 19 marca 1928

Data likwidacji : wrzesień 1939 (II wojna światowa)

Państwowe Zakłady Inżynierii (w skrócie PZInż) – polskie przedsiębiorstwo utworzone 19 marca 1928 roku, na bazie Centralnych Warsztatów Samochodowych.

Przedsiębiorstwa państwowe utworzone 19 marca 1928 r. przez ministra przemysłu i handlu, Eugeniusza Kwiatkowskiego, na bazie Centralnych Warsztatów Samochodowych (CWS), którego zadaniem, oprócz kontynuowania produkcji samochodów i motocykli na rynek cywilny, co czyniono w CWS, była produkcja na potrzeby Wojska Polskiego. W 1930 roku przedsiębiorstwo Ursus ogłosiło bankructwo, po czym zostało upaństwowione i włączone do Państwowych Zakładów Inżynierii, w których jego głównym zadaniem była produkcja na potrzeby wojska. PZInż. zachował markę CWS dla samochodów i Sokół dla motocykli. Dotychczasowa produkcja motocykli Sokół została utrzymana aż do wybuchu II wojny światowej, zaś produkcję samochodu CWS T-1 przerwano w 1931 roku. Na mocy umowy licencyjnej, podpisanej 21 września 1932 roku z włoskim przedsiębiorstwem FIAT, rozpoczęto montaż, a później produkcję małego samochodu osobowego Fiata 508 Balilla. Do września 1939 roku wyprodukowano około 10 tys. sztuk tego pojazdu w różnych wersjach, m.in. dla wojska jako łazik. W latach 1933–1934, na terenie PZlnż przy ul. Terespolskiej 34/36 (obecnie ul. Chodakowska) wybudowano nowoczesną fabrykę samochodów licencyjnych, znaną pod nazwą Fabryka Samochodów Osobowych i Półciężarowych. W 1933 r. nastąpiła reorganizacja Państwowych Zakładów Inżynierii i od tego momentu składały się one z następujących jednostek organizacyjnych:

  • Dyrekcja naczelna i Biuro Studiów w Warszawie
  • F 1 – Fabryka Samochodów Ciężarowych Ursus w Ursusie
  • F 2 – Fabryki Samochodów Osobowych i Półciężarowych w Warszawie
  • F 3 – Fabryki Silników i Armatur Ursus w Warszawie
  • F 4 – Odlewni Żeliwa i Metali Nieżelaznych w Ursusie
  • F 5 – Stoczni w Modlinie (w latach 1934–1936 zbudowano dwa minowce morskie Rybitwa i Czajka)
  • F 6 – Stacji Obsługi w Warszawie

 

Stanowiska dyrektora naczelnego PZInż sprawowali Kazimierz Meÿer (do 1934), inż. Adam Kręglewski (do 1936) We wrześniu 1939 roku PZInż zostały zbombardowane, a w 1944 roku po zrabowaniu, a następnie wywiezieniu maszyn i urządzeń całkowicie zniszczone przez Niemców. Po wojnie na ich miejscu powstały m.in. Zakłady Wytwórcze Urządzeń Telefonicznych im. Komuny Paryskiej (ZWUT), później przejęte przez ARDO. Na tym terenie aktualnie swoją siedzibę ma m.in. Eltel Networks.